Hoe ik mijn sportcarrière misliep
15/04/2026
Door Arian Visser
Ik heb weer een nieuw verschijnsel aan mijn behandelfirmament: jicht. Afgelopen winter kreeg ik zes aanvallen voor de kiezen. Daarbij slaat urinezuur neer in je gewrichten ‘als kristallen met scherpe, naaldvormige structuren’. Dat doet behoorlijk pijn. Met ontstekingsremmers krijg ik zo’n aanval na enkele dagen weer onder controle.
Zelfzuchtige man heeft pijn door jicht: een duivel die zijn voet verbrandt - G. Cruikshank 1818 - Wellcome Library Londen - Wikimedia Commons
Jicht ontstaat vooral bij mannen van veertigplus, bij bepaalde medicijnen, alcoholgebruik, overgewicht, en hoge bloeddruk. Alleen het eerste is op mij van toepassing. In een wetenschappelijk tijdschrift las ik dat Hippocrates – inderdaad, van de medische eed – zeker wist dat gecastreerde mannen er niet aan kunnen lijden. Een hele opluchting. In 1683 schreef een Engelse arts dat jicht mannen treft die ‘voortijdig oud zijn geworden door losbandig gedrag… en bovenmatige uitspattingen van wellust’. Dat herken ik dan weer wel.
Ouder
Vandaag hoorde ik dat sporters drie tot zes jaar langer leven. Stel je voor, dacht ik, dat je zoveel jaren langer aan jicht lijdt. Gelukkig bestonden mijn ‘bovenmatige uitspattingen van wellust’ nooit uit sporten. Van oudsher heb ik er een hekel aan. Volgens mijn ouders was ik één jaar oud toen ik mijn eerste woordjes sprak: ‘niet sporten!’
In mijn jeugd – de jaren zeventig – ontraadden CF-dokters bovenmatige beweging. CF vrat energie en sporten maakte je nodeloos moe. Inderdaad. Tijdens gymnastiekles keek ik glunderend op de reservebank naar het nodeloze ‘gebeweeg’ van mijn klasgenoten.
Niet bewegen zit overigens in de familie. Bij het uitdelen van het sport–gen stonden we duidelijk achteraan. Niet dat we nooit bewogen. Integendeel. Een genealoog vond uit dat we afstammen van boeren en vissers (duh): harde werkers als dieseltreinen, met een sterk lijf en een groot uithoudingsvermogen. Bewegen deden we de hele dag door – op het land, op de kotter. Alleen noemen we dat dat ‘ineens’ geen sporten.
Bij elke fietsergometrie–test die ik in mijn CF-bestaan onderging, mocht ik al stoppen voor we begonnen waren. Mijn ‘maximale inspanningsvermogen’ bereikte ik bij het opdoen van het zuurstofmasker. Zelden onderging ik een drempeltest, die iets zegt over je uithoudingsvermogen. Maar goed, daarbij hield ik het ook zo lang vol dat de onderzoekers zich gedwongen zagen om omsteeds om de beurt met vakantie te gaan.
Voorafgaand aan de test lacht-ie nog…
Gelukshormoon
Toch heb ik decennialang trouw gesport. Thuis, bij de fysiotherapeut en in de sportschool. Dat mensen sporten zo ‘lekker’ vinden, komt vooral door de endorfine die ze cadeau krijgen. Ik heb het geprobeerd, echt. In 2010 besloot ik zelfs voor de tien kilometer te gaan. Eerlijk is eerlijk: het discipline–gen zit wel in mijn genoom. Avond na avond liep ik hard, met een keurig opbouwschema. Maar wat ik ook deed, die endorfine is mij nooit gegund. Ik vind dat oneerlijk.
Ik besef dat ik met dit blog weinig punten scoor bij paramedisch Nederland. Maar ik ben oprecht: ik vind sporten niet leuk. Ik ben er enkele jaren geleden mee gestopt, met ‘geforceerd’ bewegen. Het cadeau dat sporters jaren langer leven, kreeg ik al lang geleden: ik zou de twaalf niet halen. Nu word ik hartstikke oud.
Het is wel zo prettig dat de NCFS op haar website onlangs ruimte maakte voor Ouder worden met CF. Met de rake zinnen: ‘Sommige klachten horen bij CF. Andere horen bij het ouder worden.’ Precies. Je hoort mij hier dan ook niet beweren dat de jichtaanvallen door CF komen. Die kapstok wordt misschien wel iets te vaak gebruikt.
Lui
Niet al mijn behandelaars begrepen mijn afkeer van sport. Luiheid, zeiden sommigen. In 2002 hield een jonge, overmatig gespierde fysiotherapeut me zelfs voor dat mijn beweegvrees duidde op een gebrek aan strijdbaarheid. Wat?! Hoe zag hij mijn dagelijkse strijd tegen CF dan? Door hoeveel operaties, pijn en gore behandelingen ik me heen vocht? Welke smerige dranken ik mijn gezicht in propte? En hoeveel slangen ik door mijn kringspier liet glibberen?
In 2024 kwam ik hem onverwacht weer tegen, na een congres waar ik sprak over mijn leven met CF. Ik had mijn aversie tegen sporten daar zorgvuldig toegelicht. Schoorvoetend kwam hij naar me toe. “Weet je, Arian, vroeger kon ik me niet voorstellen dat mensen sporten stom vonden. Nu begrijp ik dat dat anders kan liggen. Dat ook chronisch zieken sporten niet leuk hoeven te vinden. Zelfs als het onderdeel is van hun behandeling. Dank je wel voor dat inzicht.”