Testen van bestaande laxerende geneesmiddelen tegen darm- en longziekte

De werking van drie bestaande laxeermiddelen is onder andere gebaseerd op regulatie van het zouttransport over de darmwand. Daardoor wordt het vochtgehalte van de slijmlaag in de darmen verhoogd en het slijm minder taai. In dit onderzoek wordt bekeken of deze medicijnen een gunstig effect hebben op het slijm in de darmen en luchtwegen van mensen met CF. 

Waarom is dit onderzoek belangrijk? 

In dit project staat niet het CFTR-kanaal, maar een ander type zouttransporteur in onze slijmvliezen centraal als potentieel doelwit voor CF-medicijnen. Dit transporteiwit, NHE3 genoemd, zit naast CFTR in het slijmvlies en wisselt natrium (Na+) uit tegen protonen (zuur, H+). Het NHE3 heeft 2 functies:  

(1) het is de belangrijkste importeur van zout (NaCl) en water in darmslijmvlies van de mens, en volgens recent onderzoek zitten ook in de longen transporteiwitten die Na+ en H+ uitwisselen; dit kan leiden tot verstopping (constipatie) van de darm en tot uitdroging van het waterlaagje op het longoppervlak;  

(2) de natrium/proton uitwisseling leidt ook tot aanzuring (pH daling) van het slijmlaagje op het darm- en longoppervlak, en daardoor tot een verlaging van de concentratie bicarbonaat (HCO3-) dat met het zuur reageert tot CO2 en water. Bicarbonaat is essentieel om de vorming van taai slijm tegen te gaan. De werking van NHE3 is dus tegengesteld aan die van CFTR, dat uitscheiding van zout, water en bicarbonaat juist bevordert. NHE3-remmende medicijnen worden al toegepast bij mensen met constipatie (zonder CF). 

Wat is het doel van dit onderzoek? 

In dit project willen ze onderzoeken of deze NHE3-remmende medicijnen dezelfde werking hebben in darm- en luchtwegepitheel van mensen met CF, en daardoor het defect in CFTR kunnen compenseren. 

Hoe wordt dit onderzocht? 

Onderzoekers kweken mini-orgaantjes van darm- en luchtwegcellen van mensen met CF. Deze worden behandeld met drie bestaande anti-constipatiemedicijnen om te onderzoeken of ze het slijmoppervlak minder zuur en beter gehydrateerd kunnen maken. Vervolgens meten ze of het slijm minder taai wordt en of er meer vocht aanwezig blijft op het oppervlak van de darm- en luchtwegcellen. 

Daarna onderzoeken ze of deze medicijnen nog beter werken in combinatie met bestaande CFTR-modulatoren. Tot slot brengen ze in kaart op welke eiwitten de medicijnen precies aangrijpen in de luchtwegen. 

Wat zijn de verwachte resultaten? 

De onderzoekers verwachten dat één of meer van de onderzochte medicijnen de vochtbalans in darm en luchtwegen kunnen verbeteren door het slijm minder zuur, minder taai en beter gehydrateerd te maken. Hierdoor zouden darmverstoppingen en slijmophoping kunnen afnemen. 

Daarnaast verwachten zij dat deze medicijnen ook in combinatie met bestaande CFTR-modulatoren, zoals elexacaftor/tezacaftor/ivacaftor (Kaftrio), beter kunnen werken dan elk middel afzonderlijk. 

Zodra de resultaten beschikbaar zijn vind je deze in het rechter kader onder ‘publicaties’.