Betere darm- en levergezondheid 

Mensen met CF hebben vaak last van gezondheidsproblemen in darmen en lever, wat hun kwaliteit van leven ernstig kan beperken. De effecten van CFTR-modulatoren op de gezondheid van de darmen en lever zijn nog niet uitgebreid onderzocht. De onderzoekers hebben daarom dit onderzoek gestart. 

Wat is het doel van dit onderzoek? 

Deel 1: Het doel van het onderzoek is om met bestaande medische gegevens van mensen met CF vast te stellen wat de effecten zijn van CFTR-modulatoren op de gezondheid van de darmen en lever. Daarbij wordt gekeken naar: 

• Positieve behandelingseffecten; 

• Mogelijke bijwerkingen; 

• Verschillen tussen individuen; 

• Effecten bij mensen met ernstige leverziekte of cirrose; 

• Veranderingen in de noodzaak van levertransplantaties sinds de introductie van CFTR-modulatoren. 

Deel 2: De vraag in dit deel is: Hoe beïnvloeden galzouten en darmbacteriën elkaar en hoe hangt dit samen met darmontstekingen en leverfunctie?  

Mensen met CF hebben regelmatig klachten van de darmen en de lever. Een belangrijke factor hierbij is een verstoorde wisselwerking tussen darmbacteriën en galzouten (stoffen die een rol spelen bij onder andere de spijsvertering). Deze verstoring kan leiden tot leverproblemen en darmontstekingen. Op de lange termijn geeft dit een verhoogd risico op darmkanker. 

Hoe wordt dit onderzocht? 

Deel 1: De onderzoekers gebruiken bestaande medische gegevens uit CF-registraties in Nederland en Europa. Zij vergelijken de gezondheid van de darmen en lever vóór en na de start van CFTR-modulatorbehandeling. Daarbij kijken ze naar zowel verbeteringen als mogelijke bijwerkingen, met speciale aandacht voor mensen met ernstige leverziekte. Ook worden gegevens over levertransplantaties geanalyseerd om te onderzoeken of de introductie van CFTR-modulatoren hier invloed op heeft gehad. 

Het onderzoek maakt dus gebruik van al beschikbare patiëntgegevens, waardoor geen extra onderzoeken of belasting voor mensen met CF nodig zijn. 

Deel 2: De onderzoekers bepalen de galzoutstofwisseling bij baby’s en jonge kinderen in het bloed, om vast te stellen wat de impact is van CFTR-modulatoren op het darmmicrobioom en of daarmee ontstekingen verminderen wat uiteindelijk zou kunnen leiden tot een lager risico op darmkanker. 

Wat zijn de verwachte resultaten? 

Deel 1: Het onderzoek zal meer inzicht geven in: 

• Welke darm- en leverproblemen verbeteren door CFTR-modulatoren; 

• Welke bijwerkingen kunnen optreden en bij wie; 

• Hoe CFTR-modulatoren de prognose van mensen met ernstige leverziekte beïnvloeden; 

• De invloed van deze behandelingen op levertransplantaties binnen Europa. 

Deze kennis maakt het mogelijk om behandelingen beter af te stemmen op individuen. 

Deel 2: Dit onderzoek moet leiden tot: 

• Een snelle toepassing van nieuwe kennis over het effect van CFTR-modulatoren op de galzoutstofwisseling bij mensen met CF.  

• Meer kennis over de relatie tussen galzoutstofwisseling en de risico’s op complicaties bij mensen met CF, zoals darmziekten en darmkanker. 

Wat is de verwachte impact voor mensen met CF? 

Deel 1: De resultaten kunnen leiden tot een betere en persoonlijkere behandeling van darm- en leverproblemen bij mensen met CF. Hierdoor kan de kwaliteit van leven verbeteren en kunnen onnodige bijwerkingen mogelijk worden voorkomen. Als blijkt dat CFTR-modulatoren onvoldoende effect hebben op darm- en leverproblemen, kan dit de ontwikkeling van nieuwe, gerichte behandelingen stimuleren. Uiteindelijk helpt het onderzoek om de zorg voor mensen met CF verder te verbeteren. 

Deel 2: Dit onderzoek hoopt meer duidelijkheid te geven over de relatie tussen veranderingen in de stofwisseling van galzouten en de risico’s op complicaties op de lange termijn, zoals darmziekten en darmkanker. Dit moet leiden tot betere monitoring en begeleiding van mensen met CF.